Nazwisko Kowalczyk nosi w Polsce 92 088 osób – to 5. miejsce wśród najczęstszych nazwisk. Poniżej zebraliśmy to, co o jego pochodzeniu i występowaniu podaje Internetowy słownik nazwisk w Polsce Instytutu Języka Polskiego PAN – każda informacja ma wskazane źródło.
Co oznacza nazwisko Kowalczyk?
Słownik IJP PAN podaje dwie możliwości:
- nazwisko odzawodowe – od wyrazu pospolitego „kowalczyk”, który w XVI wieku oznaczał czeladnika kowalskiego,
- nazwisko odimienne – od nazwy osobowej Kowal lub Kowalek, z przyrostkiem -yk (rozszerzonym do -czyk) używanym do oznaczenia syna: syn Kowala albo Kowalka.
Formy żeńskie: Kowalczyk, Kowalczykowa (żona), Kowalczykówna (córka). Poza Polską IJP PAN notuje formy Kowalczik, Kowaltschik i Kowaltschick.
Najstarsze zapisy
Najstarszy zapis wskazany przez IJP PAN pochodzi z 1427 roku: „Cum Martino Cowalczik de Czarncowo” (Słownik staropolskich nazw osobowych, t. II, s. 113). To najstarsza wzmianka w wykorzystanych źródłach, a nie data powstania nazwiska.
| Rok i zapis | Odwołanie |
|---|---|
| 1427 – Cum Martino Cowalczik de Czarncowo | SSNO II, s. 113 |
| 1546 – Dorothea Cowalczicowa | AntrP II, s. 209 |
| 1553 – Stanislaus Cowalczik | AntrP II, s. 209 |
| 1789 – Wieś Złochowice, Andrzej Kowalczyk | AntrP II, s. 209 |
| 1875 – Agnes Kowalczyk | NOpol, s. 167 |
Gdzie mieszkają Kowalczykowie?
Najwięcej nosicieli nazwiska mieszka w województwie mazowieckim (20 930 osób, ok. 23% wszystkich), a następnie w łódzkim (12 119) i małopolskim (8 324). Kobiet o tym nazwisku jest 47 161, mężczyzn 44 927. Najliczniej w powiatach: m.st. Warszawa (4 804), Łódź (2 753) i nowotarski (1 873).
| Województwo | Liczba osób |
|---|---|
| Mazowieckie | 20 930 |
| Łódzkie | 12 119 |
| Małopolskie | 8 324 |
| Śląskie | 8 128 |
| Lubelskie | 7 431 |
| Dolnośląskie | 6 309 |
| Wielkopolskie | 5 330 |
| Zachodniopomorskie | 4 248 |
| Świętokrzyskie | 3 953 |
| Warmińsko-mazurskie | 3 774 |
| Pomorskie | 3 154 |
| Opolskie | 1 936 |
| Kujawsko-pomorskie | 1 900 |
| Lubuskie | 1 899 |
| Podkarpackie | 1 491 |
| Podlaskie | 1 162 |
Źródło: IJP PAN, hasło KOWALCZYK. Słownik nie podaje daty stanu danych.
Nazwisko Kowalczyk za granicą
Według IJP PAN najwięcej osób o tym nazwisku poza Polską mieszka w USA (6 150), w Niemczech (2 188), we Francji (1 807) i w Wielkiej Brytanii (1 355); w Norwegii 273. Szacunki serwisu Forebears (dane z 2014 r.) mówią o ok. 7 955 osobach w USA i ok. 122 390 na całym świecie, w 63 krajach – to wartości przybliżone, liczone innym sposobem niż dane IJP.
Znane osoby o nazwisku Kowalczyk
- Justyna Kowalczyk (ur. 1983) – biegaczka narciarska, dwukrotna mistrzyni olimpijska (2010, 2014).
- Jan Kowalczyk (1941–2020) – jeździec, mistrz olimpijski w skokach przez przeszkody (Moskwa 1980).
Noszenie tego samego nazwiska nie oznacza pokrewieństwa.
Trzy plakaty A3 (Geneza, Podróż, DNA) i Karta źródeł z pełną dokumentacją. Wersja PDF od 99 zł, wydruk A3 od 299 zł. Wpisz nazwisko, a przeniesiemy je do zamówienia:
Sprawdź swoje nazwisko
Masz inne nazwisko? Na posladach.com wpiszesz je i zobaczysz, co o nim wiemy. Pamiętaj: „DNA nazwiska” na naszych plakatach to graficzna metafora, a nie badanie genetyczne.
Źródła: Instytut Języka Polskiego PAN, Internetowy słownik nazwisk w Polsce (wersja 2.0), hasło KOWALCZYK, nazwiska.ijppan.pl; Słownik staropolskich nazw osobowych (SSNO), t. II; Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku (AntrP), t. II; D. Lech, Nazwy osobowe dziewiętnastowiecznych mieszkańców Opola (NOpol), 2004 – wszystko za IJP PAN; Forebears, forebears.io/surnames/kowalczyk (dane 2014); biogramy: Wikipedia, hasło „Justyna Kowalczyk-Tekieli”; Polski Komitet Olimpijski, olimpijski.pl.